Kalkulatory onkologiczne

Wzory

Wskaźnik masy ciała (BMI)

BMImasa [kg] / wzrost [m]² · kategorie WHO

Powierzchnia ciała (BSA)

Mosteller√(wzrost [cm] × masa [kg] / 3600)
Du Bois0,007184 × masa^0,425 × wzrost^0,725

Należna masa ciała (IBW)

DevineM 50 kg, K 45,5 kg + 2,3 kg na każdy cal (2,54 cm) powyżej 152,4 cm
RobinsonM 52 kg + 1,9 kg, K 49 kg + 1,7 kg na cal
MillerM 56,2 kg + 1,41 kg, K 53,1 kg + 1,36 kg na cal
Masa skorygowana (AdjBW)IBW + 0,4 × (masa − IBW)

Klirens kreatyniny

Cockcroft–Gault(140 − wiek) × masa / (72 × kreatynina [mg/dl]), u kobiet × 0,85
Jednostki1 mg/dl = 88,4 µmol/l
Masa należnaDevine (jak w kalkulatorze należnej masy ciała) · skorygowana IBW + 0,4 × (masa − IBW)
Masa proponowanarzeczywista, gdy masa < IBW; skorygowana, gdy BMI ≥ 30; w pozostałych przypadkach należna

ECOG ↔ Karnofsky

Skala ECOGopisy stopni według wytycznych PTOK (Onkol Prakt Klin Edu 2026) · Odpowiedniki ECOG 0 = KPS 90–100 · 1 = 70–80 · 2 = 50–60 · 3 = 30–40 · 4 = 10–20 · 5 = 0

G8

Wynik0–17 pkt; ≤ 14 pkt – wynik nieprawidłowy, wskazana całościowa ocena geriatryczna · Bellera i wsp., Ann Oncol 2012

Skala Child-Pugh

Punkty 1 · 2 · 3bilirubina < 2 · 2–3 · > 3 mg/dl (< 34 · 34–50 · > 50 µmol/l), w PBC i PSC < 4 · 4–10 · > 10 mg/dl · albumina > 3,5 · 2,8–3,5 · < 2,8 g/dl · INR < 1,7 · 1,7–2,3 · > 2,3 · wodobrzusze brak · niewielkie · umiarkowane lub duże · encefalopatia wątrobowa brak · stopień I–II · stopień III–IV
KategoriaA 5–6 pkt · B 7–9 pkt · C 10–15 pkt · Pugh i wsp., Br J Surg 1973

Paczkolata

Paczkolata(papierosy dziennie / 20) × lata palenia, suma wszystkich okresów

Skala Khorany

Ryzyko ŻChZZ0 pkt – niskie (0,3–0,8%) · 1–2 pkt – pośrednie (1,8–2%) · ≥ 3 pkt – wysokie (6,7–7,1%) w ciągu ok. 2,5 miesiąca
ASCOprzy ≥ 2 pkt przed nowym leczeniem systemowym można zaproponować profilaktykę (apiksaban, rywaroksaban lub HDCz), jeśli brak istotnego ryzyka krwawienia i interakcji · Khorana i wsp., Blood 2008

LIPI

dNLRneutrofile / (leukocyty − neutrofile); 1 pkt, gdy > 3 · LDH 1 pkt, gdy > GGN
Grupy0 pkt – dobra · 1 pkt – pośrednia · 2 pkt – zła · NLR neutrofile / limfocyty · Mezquita i wsp., JAMA Oncol 2018

QTc

FridericiaQT / ∛RR [s] · Bazett QT / √RR [s]
FraminghamQT + 154 × (1 − RR [s]) · Hodges QT + 1,75 × (HR − 60)
RR60 / HR [s]
CTCAE v5.0stopień 1: 450–480 ms · stopień 2: 481–500 ms · stopień 3: ≥ 501 ms lub wzrost > 60 ms względem wartości wyjściowej

Wapń skorygowany

PayneCa [mmol/l] + 0,02 × (40 − albumina [g/l]) · Ca [mg/dl] + 0,8 × (4 − albumina [g/dl])
Jednostki1 mmol/l = 4,008 mg/dl
CTCAE v5.0hiperkalcemia: > GGN–2,9 · > 2,9–3,1 · > 3,1–3,4 · > 3,4 mmol/l; hipokalcemia: < DGN–2,0 · < 2,0–1,75 · < 1,75–1,5 · < 1,5 mmol/l

MASCC

Wynikmaks. 26 pkt; ≥ 21 pkt – niskie ryzyko powikłań gorączki neutropenicznej · Klastersky i wsp., J Clin Oncol 2000

Czas podwojenia PSA

PSA DTln 2 / a, gdzie a – nachylenie prostej regresji ln (PSA) względem czasu [miesiące]; przy 2 oznaczeniach odstęp × ln 2 / ln (PSA₂ / PSA₁)
Zaleceniaco najmniej 3 oznaczenia w odstępach ≥ 4 tygodni, obejmujące ≥ 3 miesiące · Program lekowy B.56 wysokie ryzyko rozwoju przerzutów (rak gruczołu krokowego oporny na kastrację bez przerzutów): PSA DT ≤ 10 miesięcy · Prędkość narastania PSA nachylenie prostej regresji PSA względem czasu [ng/ml/rok]

Dawka karboplatyny

Calvertdawka [mg] = AUC × (GFR + 25)
GFRklirens kreatyniny z kalkulatora Cockcrofta–Gaulta, z masą wybraną w tabeli
Ograniczenieprzy GFR maks. 125 ml/min dawka maksymalna = AUC × 150 mg

Względna intensywność dawki

Intensywność dawkidawka całkowita / czas leczenia [jednostka/tydzień]; czas leczenia = od pierwszego podania do ostatniego + planowany odstęp między cyklami
RDIintensywność rzeczywista / intensywność planowana × 100% · Względna dawka podana dawka podana / dawka planowana dla podanych cykli · ARDI (schematy wielolekowe) – średnia RDI poszczególnych leków
PrógRDI < 85% wiąże się z gorszymi wynikami leczenia o założeniu radykalnym · Lyman, J Natl Compr Canc Netw 2009

Ryzyko gorączki neutropenicznej

Algorytm1) ryzyko związane ze schematem; 2) czynniki ryzyka związane z chorym; 3) ryzyko całkowite ≥ 20% – pierwotna profilaktyka G-CSF; 10–20% – profilaktyka przy czynnikach ryzyka (zwłaszcza wiek ≥ 65 lat); < 10% – bez profilaktyki · Aapro i wsp., Eur J Cancer 2011 (EORTC); Klastersky i wsp., Ann Oncol 2016 (ESMO)
Przykłady schematówNCCN Hematopoietic Growth Factors; dodanie przeciwciała monoklonalnego może zwiększać ryzyko neutropenii · Czynniki ryzyka EORTC 2011 i NCCN
G-CSFfilgrastym 5 µg/kg mc./dobę s.c. od 24–72 h po chemioterapii do odbudowy liczby neutrofilów · pegfilgrastym 6 mg s.c. lub lipegfilgrastym 6 mg s.c. jednorazowo, nie wcześniej niż 24 h po chemioterapii

Potencjał emetogenny

Kategorieodsetek chorych z wymiotami bez profilaktyki: wysoki > 90% · umiarkowany 30–90% · niski 10–30% · minimalny < 10%; potencjał schematu wyznacza lek o najwyższym potencjale; antracyklina z cyklofosfamidem (AC) – potencjał wysoki
Antagoniści NK₁aprepitant 125 mg p.o. (dzień 1) i 80 mg (dni 2–3) · fosaprepitant 150 mg i.v. · netupitant 300 mg + palonosetron 0,5 mg p.o. (NEPA – zawiera antagonistę 5-HT₃) · Deksametazon 12 mg w skojarzeniu z antagonistą NK₁ (potencjał wysoki), 8 mg (potencjał umiarkowany)
ŹródłaRoila i wsp., Ann Oncol 2016 (MASCC/ESMO); Herrstedt i wsp., Support Care Cancer 2023 (MASCC/ESMO 2023) · karboplatyna AUC ≥ 4 – ASCO i NCCN

Dawki równoważne opioidów

Morfina doustna (OME)współczynniki przeliczenia na dawkę dobową morfiny doustnej: morfina s.c. × 2, i.v. × 3 · oksykodon p.o. × 1,5, s.c./i.v. × 2 · hydromorfon p.o. × 5 · tapentadol p.o. × 0,4 · tramadol p.o. × 0,1 · kodeina i dihydrokodeina p.o. × 0,1 · fentanyl TTS [µg/h] × 2,4 (100 : 1) · buprenorfina TTS [µg/h] × 1,8 (75 : 1)
Zakresymorfina p.o. : s.c./i.v. 2–3 : 1 · morfina : oksykodon 1,5–2 : 1 · morfina : hydromorfon 5–7,5 : 1 · tapentadol : morfina 2,5–3 : 1 · tramadol : morfina 5–10 : 1 · morfina : buprenorfina TTS 75–100 : 1
Rotacjadawkę wyliczoną zmniejsza się o 25–50% (bliżej 50% u osób starszych, w złym stanie ogólnym lub przy dobrze kontrolowanym bólu), a następnie dostosowuje do skuteczności i działań niepożądanych · Dawka ratunkowa ok. 1/6 (10–20%) dawki dobowej, w postaci o natychmiastowym uwalnianiu
Metadonprzelicznik nieliniowy, zależny od dawki – rotacja wyłącznie z udziałem lekarza doświadczonego w jego stosowaniu · Fallon i wsp., Ann Oncol 2018 (ESMO); Safer Care Victoria 2021

Dawki równoważne glikokortykosteroidów

Dawki równoważnehydrokortyzon 20 mg · kortyzon 25 mg · prednizon 5 mg · prednizolon 5 mg · metyloprednizolon 4 mg · triamcynolon 4 mg · deksametazon 0,75 mg · betametazon 0,6 mg
Biologiczny okres półtrwaniakrótki 8–12 h (hydrokortyzon, kortyzon) · pośredni 12–36 h (prednizon, prednizolon, metyloprednizolon, triamcynolon) · długi 36–72 h (deksametazon, betametazon) · Liu i wsp., Allergy Asthma Clin Immunol 2013

RECIST 1.1

Zmiany targetowedo 5 (maks. 2 w narządzie); zmiana mierzalna ≥ 10 mm w najdłuższym wymiarze, węzeł chłonny ≥ 15 mm w osi krótkiej – mierzy się oś krótką
CRustąpienie wszystkich zmian targetowych; węzły chłonne < 10 mm w osi krótkiej
PRzmniejszenie sumy wymiarów o ≥ 30% względem wartości wyjściowej
PDwzrost sumy o ≥ 20% względem najmniejszej sumy (nadir) i jednocześnie o ≥ 5 mm, nowa zmiana albo jednoznaczna progresja zmian nietargetowych
SDzmiana niespełniająca kryteriów PR ani PD
Odpowiedź ogólnaCR zmian targetowych z niecałkowitym ustąpieniem zmian nietargetowych = PR · Eisenhauer i wsp., Eur J Cancer 2009

CTCAE 5

CTCAE v5.0progi dla prawidłowej wartości wyjściowej; przy nieprawidłowej wartości wyjściowej ALT, AST, bilirubiny, ALP i GGT stopień liczy się względem wartości wyjściowej
Hiponatremia125–129 mmol/l: stopień 2, gdy bezobjawowa; stopień 3, gdy objawowa
Hipokaliemia< DGN–3,0 mmol/l: stopień 1, gdy bezobjawowa; stopień 2, gdy objawowa lub wymaga leczenia
Wapńwartość skorygowana o albuminę · Niedokrwistość stopień 4 – stan zagrożenia życia (ocena kliniczna)

Pojedynczy guzek płuca

Brocklogit = −6,7892 + 0,0287 × (wiek − 62) + 0,6011 (kobieta) + 0,2961 (rak płuca w rodzinie) + 0,2953 (rozedma) − 5,3854 × ((wymiar/10)^−0,5 − 1,5811) − 0,1276 (matowa szyba) + 0,3770 (częściowo lity) + 0,6581 (płat górny) − 0,0824 × (liczba guzków − 4) + 0,7729 (spikule) · McWilliams i wsp., N Engl J Med 2013
Mayologit = −6,8272 + 0,0391 × wiek + 0,7917 (palenie) + 1,3388 (nowotwór pozapłucny ≥ 5 lat) + 0,1274 × wymiar [mm] + 1,0407 (spikule) + 0,7838 (płat górny) · Swensen i wsp., Arch Intern Med 1997
Herderlogit = −4,739 + 3,691 × prawdopodobieństwo wg Mayo + wychwyt FDG: słaby 2,322, umiarkowany 4,617, intensywny 4,771 · Herder i wsp., Chest 2005
Prawdopodobieństwoe^logit / (1 + e^logit)
Postępowaniewedług zaleceń British Thoracic Society (Callister i wsp., Thorax 2015) w opracowaniu wytycznych PTOK – ryciny 2–4 (Onkol Prakt Klin Edu 2026)

Czas podwojenia objętości guzka

VDTodstęp [dni] × ln 2 / ln (V₂ / V₁)
Objętość z wymiaruV = π × d³ / 6 – tylko gdy pomiar objętości nie jest możliwy
PostępowanieVDT ≤ 400 dni – dodatkowa diagnostyka lub leczenie radykalne · 400–600 dni – biopsja lub kontynuacja obserwacji TK · > 600 dni – zakończenie lub kontynuacja obserwacji TK · stabilna objętość – zakończenie obserwacji (rycina 3 wytycznych PTOK)

Ocena czynnościowa przed resekcją

Lobektomiaprzewidywana pooperacyjna wartość = wartość przedoperacyjna × (1 − liczba usuwanych czynnościowo sprawnych segmentów / 19)
Pneumonektomiawartość przedoperacyjna × (1 − frakcja perfuzji płuca usuwanego) – na podstawie scyntygrafii perfuzyjnej
ProgippoFEV₁ i ppoDLCO > 60% w.n. – niskie ryzyko · < 60% i oba > 30% – test schodów (≥ 22 m) lub wahadłowy test chodu (≥ 400 m) · którykolwiek < 30% lub wysokie ryzyko sercowo-naczyniowe – sercowo-płucny test wysiłkowy
VO₂max> 20 ml/kg/min lub > 75% w.n. – niskie · 10–20 ml/kg/min lub 35–75% w.n. – umiarkowane · < 10 ml/kg/min lub < 35% w.n. – wysokie ryzyko operacyjne · ACCP (Brunelli i wsp., Chest 2013), rycina 5 wytycznych PTOK

Masa do wzoru	kg	ml/min
rzeczywista
należna (IBW)
skorygowana (AdjBW)

Dane chorego

Ocena chorego

Wskaźnik masy ciała (BMI)

Powierzchnia ciała (BSA)

Należna masa ciała (IBW)

Klirens kreatyniny Cockcroft–Gault

ECOG ↔ Karnofsky stan sprawności

G8 przesiewowa ocena geriatryczna

Skala Child-Pugh czynność wątroby

Paczkolata narażenie na dym tytoniowy

Skala Khorany ryzyko ŻChZZ

LIPI Lung Immune Prognostic Index

QTc skorygowany odstęp QT

Wapń skorygowany albumina

MASCC gorączka neutropeniczna

Czas podwojenia PSA PSA DT

Leczenie

Dawka karboplatyny wzór Calverta

Względna intensywność dawki RDI

Ryzyko gorączki neutropenicznej profilaktyka G-CSF

Potencjał emetogenny profilaktyka nudności i wymiotów

Dawki równoważne opioidów rotacja opioidów

Dawki równoważne glikokortykosteroidów podanie ogólnoustrojowe

RECIST 1.1 odpowiedź na leczenie

CTCAE 5

Rak płuca – diagnostyka i kwalifikacja do resekcji

Pojedynczy guzek płuca ryzyko złośliwości · BTS

Czas podwojenia objętości guzka VDT

Ocena czynnościowa przed resekcją ACCP

Wzory

Wskaźnik masy ciała (BMI)

Powierzchnia ciała (BSA)

Należna masa ciała (IBW)

Klirens kreatyniny

ECOG ↔ Karnofsky

G8

Skala Child-Pugh

Paczkolata

Skala Khorany

LIPI

QTc

Wapń skorygowany

MASCC

Czas podwojenia PSA

Dawka karboplatyny

Względna intensywność dawki

Ryzyko gorączki neutropenicznej

Potencjał emetogenny

Dawki równoważne opioidów

Dawki równoważne glikokortykosteroidów

RECIST 1.1

CTCAE 5

Pojedynczy guzek płuca

Czas podwojenia objętości guzka

Ocena czynnościowa przed resekcją